اختلال در سیستم موقعیت یابی جهانی (GPS) در روزهای اخیر به چالشی جدی برای ساکنان تهران تبدیل شده است. اپلیکیشن های مسیریابی مانند نقشه نشان، بلد، اسنپ و گوگل مپ در بسیاری از نقاط پایتخت با خطاهای عجیب مواجه شده اند و موقعیت کاربران را در مکان هایی دور مانند ایسلند، کانادا یا حتی بیابان های آفریقا نمایش می دهند.
این مشکل از یک طرف باعث سردرگمی رانندگان تاکسی های اینترنتی و پیک های موتوری شده و از طرف دیگر زندگی روزمره شهروندان را نیز مختل کرده است.
گم شدن موقعیت در تهران! اختلال GPS عملکرد اپلیکیشن های مسیریابی را مختل کرد
سیستم GPS که از شبکه ای با بیش از ۳۰ ماهواره متعلق به وزارت دفاع آمریکا تشکیل شده، برای تعیین موقعیت مکانی دقیق در اپلیکیشن های مسیریابی استفاده می شود. اما در تهران، این سیستم اخیرا با اختلالاتی مواجه شده که عملکرد اپلیکیشن هایی مانند نقشه نشان، بلد، اسنپ و گوگل مپ را تحت تاثیر قرار داده است.
برخی از کاربران گزارش داده اند که موقعیت آنها به جای تهران، در نقاطی غیر واقعی مانند فرودگاه مهرآباد، قم، اصفهان یا حتی خارج از کشور نمایش داده می شود. این مشکل به ویژه برای رانندگان تاکسی های اینترنتی که به مسیریابی دقیق وابسته اند، دردسرهای زیادی ایجاد کرده است.
پشت پرده اختلال GPS در تهران: آیا سامانه های جایگزین جای GPS آمریکایی را می گیرند؟
اختلال GPS در تهران به عوامل متعددی نسبت داده شده است:
- جعل سیگنال (GPS Spoofing): ارسال سیگنال های تقلبی که گیرنده ها را گمراه می کند و موقعیت نادرست نمایش می دهد.
- مسائل امنیتی: برخی منابع معتقدند این اختلالات به دلایل امنیتی و برای جلوگیری از حملات نظامی یا عملیات نقطه زنی ایجاد شده اند.
- محدودیت اینترنت: کاهش کیفیت اینترنت همراه، عملکرد سیستم کمکی A-GPS را مختل کرده و دقت مکان یابی را کاهش داده است.
- انتقال به سیستم های جایگزین: گزارش هایی از استفاده ایران از سامانه های چینی (بی دو) و روسی (گلوناس) به جای GPS آمریکایی وجود دارد، اما زیرساخت های این انتقال هنوز کامل نیست.
اختلال GPS در تهران؛ تمرکز مشکلات در مناطق حساس و نظامی
بر اساس گزارش های کاربران و منابع خبری، برخی مناطق تهران بیش از دیگران تحت تاثیر اختلال GPS قرار گرفته اند. این مناطق به ویژه در نزدیکی مراکز حساس و نظامی گزارش شده اند:
| منطقه | مشکلات گزارش شده |
| پاستور | نمایش موقعیت در فرودگاه مهرآباد یا خارج از کشور |
| پاسداران | خطای شدید در اپلیکیشن های نشان و بلد |
| نیاوران | عدم تشخیص موقعیت دقیق و پرش به نقاط غیرواقعی |
| ولنجک | اختلال در مسیریابی اسنپ و تپسی |
| قیطریه | نمایش موقعیت در مناطق دور مانند قم یا اصفهان |
| نارمک | خطای مکان یابی در تاکسی های اینترنتی |
| سعادت آباد | تاخیر در مکان یابی و مسیرهای نادرست |
| شهرک محلاتی | نمایش موقعیت در باقرشهر یا نقاط غیرواقعی |
اختلال GPS در تهران از مرکز تا شمال و شرق؛ کاربران مشکلات کجا را بیشتر گزارش کردند؟
- مرکز شهر: کاربران در مناطقی مانند چهارراه ولیعصر و خیابان های حافظ و نوفل لوشاتو گزارش داده اند که اپلیکیشن های اسنپ و تپسی موقعیت آنها را در شهرک محلاتی یا نقاط دورتر نشان می دهند.
- شرق تهران: در نارمک و شهرک های اطراف، رانندگان تاکسی های اینترنتی با مسیرهای نادرست مواجه شده اند.
- غرب تهران: در سعادت آباد و چیتگر، کاربران از تاخیر در مکان یابی و سردرگمی در مسیریابی شکایت دارند.
- شمال تهران: نیاوران، قیطریه و ولنجک از جمله مناطقی هستند که اختلال GPS در آنها شدت بیشتری دارد.
وقتی GPS اشتباه می کند؛ مشکلات رانندگان، پیک ها و کسب و کارها در تهران
اختلال GPS در تهران تاثیر زیادی بر زندگی شهروندان داشته است:
رانندگان تاکسی های اینترنتی: رانندگان اسنپ و تپسی به دلیل نمایش مسیرهای نادرست، زمان زیادی را در ترافیک از دست می دهند و درآمدشان کاهش یافته است.
پیک های موتوری: تحویل سفارش ها با تاخیر مواجه شده و مشتریان با مشکل دریافت به موقع مواجه شده اند.
شهروندان عادی: افزایش مصرف سوخت و سردرگمی در یافتن مسیرهای درست، به ویژه در کلان شهر تهران گزارش شده است.
کسب و کارها: شرکت های مختلف مانند شرکت های حمل و نقل که از GPS برای مدیریت ناوگان استفاده می کنند، با مشکل نظارت رو به رو شده اند.
چگونه با اختلال GPS در تهران مقابله کنیم؟ راهکارهای کاربردی برای شهروندان
برای کاهش مشکلات ناشی از اختلال GPS، راهکارهای زیر می تواند مفید باشد:
1- استفاده از نقشه های آفلاین: اپلیکیشن های نقشه نشان و بلد امکان دانلود نقشه های آفلاین را ارائه می دهند که در نبود GPS کارآمد است.
2- اصلاح دستی موقعیت: برخی اپلیکیشن ها مانند اسنپ امکان تنظیم دستی موقعیت مکانی را فراهم کرده اند.
3- تماس تلفنی با تاکسی های اینترنتی: در صورت اختلال، رزرو تلفنی با اسنپ یا تپسی می تواند جایگزین باشد.
4- آشنایی با مسیرهای پرتردد: یادگیری مسیرهای اصلی شهر به کاهش وابستگی به GPS کمک می کند.
اختلالات GPS و تلاش برای جایگزینی سامانه آمریکایی
برخی منابع از تلاش دولت برای راه اندازی سامانه موقعیت یابی بومی یا استفاده گسترده تر از سیستم های بی دو (چین) و گلوناس (روسیه) خبر داده اند. با این حال، نبود زیرساخت کامل و ادامه اختلالات، نیاز به شفافیت و پاسخگویی نهادهای مسئول را برجسته کرده است.