در دنیای پررمز و راز انسانشناسی، یافتههای جدید همیشه میتوانند دیدگاههای گذشته را زیر سؤال ببرند. اخیراً، تحلیل دقیق یک جمجمه باستانی که بیش از سه دهه پیش در استان هوبئی چین کشف شد، تصویری نو از مسیر تکامل بشر ارائه کرده است. این جمجمه، که قدمتی حدود یک میلیون سال دارد، مرزهای زمانی ظهور گونههای انسانی پیشرفته را جابهجا میکند، جزئیات این انقلاب در انسانشناسی را در این پست از وبلاگ قصر شیرین بخوانید.
کشف انقلابی در تاریخ تکامل انسان
جمجمه یونشیان ۲، یکی از دو فسیل کشفشده در سالهای ۱۹۸۹ و ۱۹۹۰ در منطقه شیان، به دلیل آسیبدیدگی شدید و فشردگی ناشی از گذشت زمان، ابتدا به گونه هومو ارکتوس نسبت داده شد. اما پژوهشگران با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته مانند اسکن سیتی، تصویربرداری نوری و مدلسازی مجازی، موفق به بازسازی شکل اصلی آن شدند.
این فرآیند، که شامل جداسازی استخوانها از سنگهای اطراف و اصلاح لبهها بود، ویژگیهایی مانند فضای مغزی بزرگ و پهن، گونههای صاف و کمعمق را آشکار کرد که با گونه هومو ارکتوس همخوانی نداشت.
جابهجایی زمانی در ظهور گونههای انسانی
تحلیلهای انجامشده نشان میدهد که منشأ هومو ساپینس، نئاندرتالها و دنسووانها (هومو دنسووانس) به حدود ۱.۳۲ تا ۱.۳۸ میلیون سال پیش بازمیگردد، که این رقم دو برابر برآوردهای پیشین بر اساس دادههای ژنتیکی است.
پیش از این، تصور میشد جدایی این گونهها از اجداد مشترک حدود ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزار سال پیش رخ داده باشد. اما اکنون، این یافتهها گویای این است که گونههای پیشرفته انسانی حداقل نیم میلیون سال زودتر ظاهر شدهاند.
منشأ آسیایی یا آفریقایی؟
این کشف، بحثی قدیمی را زنده کرده: آیا منشأ هومو ساپینس در آفریقا است یا آسیا؟ قدیمیترین شواهد هومو ساپینس در آفریقا به ۳۰۰ هزار سال پیش بازمیگردد، اما فسیلهای میلیون ساله در آسیا، اروپا و آفریقا نشان میدهند که تکامل ممکن است پیچیدهتر بوده باشد.
بخش پرسش و پاسخ
- آیا این کشف ثابت میکند هومو ساپینس در آسیا منشأ گرفته؟ نه لزوماً؛ شواهد فعلی نشاندهنده پیچیدگی بیشتر تکامل است، اما آفریقا همچنان به عنوان مهد بشر شناخته میشود. نیاز به فسیلهای بیشتر وجود دارد.
- چگونه جمجمه یونشیان بازسازی شد؟ با استفاده از اسکن سیتی، مدلسازی مجازی و چاپ سهبعدی، اعوجاجها اصلاح و شکل اصلی بازسازی شد.