مهماندار هواپیما دستورات داده شده توسط خلبان یا کمک خلبان را در خارج از کابین خلبان انجام میدهد. امنیت و آسایش مسافران در پرواز را نیز بر عهده دارد و در مواقع لزوم به مسافران اطلاع میدهد. مهمانداران مرد را میزبان و مهمانداران زن را مهماندار مینامند. مهمانداران طبق ضوابط معین سازمانهای هواپیمایی انتخاب میشوند و همچنین مشمول ضوابط تعیینشده، توسط اداره کل هواپیمایی کشوری میشوند.
مهماندار هواپیما کیست و چه وظایفی دارد؟
مهماندار هواپیما جزو خدمه هواپیما محسوب میشود که در طول پرواز بیشترین وظیفه ایمنی و سلامت مسافران را بعد از خلبان به عهده دارد. خرید بلیط هواپیما و رزرو تور خارجی و تور داخلی زمانی دلچسبتر خواهد شد که مهماندار با روی خوش تمام نیازها و خواستههای مسافران را بشناسد و به آنها آگاهی داشته باشد.
در طول سفر با هواپیما تنها کسی که بیشترین ارتباط را با مسافران دارد و با آنها صحبت میکند، مهمان دار هواپیما است. مهماندار در طول سفر با چهرهای گشاده و لبخند، آرامش و اطمینانخاطر را برای مسافران فراهم میکند.
از نظر ظاهری بایستی گفت که یک مهماندار (چه مرد و چه زن) همیشه مرتب و آراسته است و علاوهبراین از فرم بدنی مناسب و توان جسمی بالا برخوردار است. احتمال اینکه در طول سفر با شرایط جوی نامناسب و تأخیرهای طولانی مواجه شود، بسیار زیاد است از این رو مهماندار باید از شرایط جسمی خوبی برخوردار باشد.
خدمه هواپیما چه کسانی هستند؟
خدمه هواپیما یا به انگلیسی «کابین کرو»، تیمی حرفهای است که ایمنی و راحتی مسافران را در طول پرواز بر عهده دارند. این گروه شامل خلبانان، کمکخلبانان، مهندسان پرواز و مهمانداران میشوند. هر کدام بخشی از هواپیما را مدیریت میکنند، از چک تجهیزات تا کمک در مواقع اضطراری.
نقشهای کلیدی در خدمه پرواز
- خلبان و کمکخلبان: هدایت هواپیما و تصمیمگیریهای فنی.
- مهمانداران: تمرکز روی مسافران، از خوشآمدگویی تا آموزش ایمنی.
- مهندس پرواز: نظارت بر سیستمهای مکانیکی در پروازهای طولانی.
طبق استانداردهای سازمان هواپیمایی، خدمه باید گواهینامه داشته باشند و سالانه آموزشهای بهروز ببینند. این تیم، پرواز را از یک سفر ساده به تجربهای امن تبدیل میکند.
بیشتر بخوانید: بهترین ایرلاین های جهان 2025، معرفی 1+10 شرکت هواپیمایی برتر جهان
ویژگی های یک مهماندار هواپیما
اگر بخواهیم ویژگیهای ارتباطی و ظاهری مهماندار هواپیما را توصیف کنیم، میتوان گفت لباس فرم خاصی که مهماندار به تن دارد او را در میان تمام جمعیت تفکیک خواهد کرد. بسته به شرکت هواپیمایی مورد نظر لباس فرم مهماندار متفاوت میباشد.
نکته خاصی که در این بین وجود دارد تسلط مهماندار هواپیما به زبان انگلیسی میباشد که با کمک آن میتواند با مسافران هواپیما ارتباط خوبی برقرار کند.
وظایف مهماندار هواپیما چیست؟
مهماندار هواپیما یک سری وظایفی دارد که باید قبل، حین و در پایان سفر آنها را بهطور صحیح انجام دهد:
کار مهماندار هواپیما : قبل از پرواز
- شرکت در جلسه پرواز
- خوشآمدگویی به مسافران و اطمینان از نشستن آنها بر روی صندلیشان
- ارائه آموزش نحوه استفاده از تجهیزات ایمنی به مسافران
- چک کردن وسایل و تجهیزات داخل هواپیما و گزارشنویسی در صورت خرابی وسایل
- اطمینان از بسته بودن کمربند مسافران
- اطمینان از بالا بودن درپوش پنجرهها
- اطمینان از محکم بودن درهای محفظههای بالای صندلیها
- اطمینان از بسته بودن در هواپیما
در حین پرواز
- خوشآمدگویی به مسافران در ابتدای ورودشان و راهنمایی آنها به سمت صندلی رزرو شده
- برای استفاده از تجهیزات ایمنی، مهماندار هواپیما در ابتدا آموزشهای لازم را ارائه میکند.
- آموزش نحوه استفاده از ابزارهای اورژانسی در شرایط بحرانی
- آموزش نحوه باز و بسته کردن کمربندهای ایمنی
- پذیرایی و تأمین آب آشامیدنی کافی در طول سفر برای مسافران
- سرو غذا و نوشیدنی در حین پرواز
- مراقبت از مسافرانی که از نظر جسمی شرایط مساعدی ندارند.
- رد و بدل کردن اطلاعیههای لازم خلبان به مسافران در حین پرواز
- نوشتن گزارش پرواز که شامل اتفاقات غیرمعمول در طی پرواز میباشد.
وظیفه مهماندار هواپیما در پایان سفر
- اطمینان از خارج شدن ایمن مسافران با وسایل شخصیشان
- ارائه گزارش پرواز و حسابهای مالی داخل هواپیما
بیشتر بخوانید: اصطلاحات نوشته شده بر روی بلیط هواپیما
مدارک لازم برای مهماندار هواپیما
| مدارک مورد نیاز | جزئیات |
|---|---|
| مدرک تحصیلی | حداقل دیپلم (هر رشتهای) یا کاردانی مهمانداری/گردشگری |
| گواهینامه مهمانداری | دوره آموزشی معتبر (۳ تا ۶ ماه) از موسسات هواپیمایی |
| آزمایشهای پزشکی | تست خون، نوار قلب، بینایی و شنوایی (تأیید سلامت کامل) |
| تسلط به زبان | انگلیسی روان (سطح متوسط به بالا) |
| سن | ۱۸ تا ۲۶ سال |
| قد و وزن | قد حداقل ۱۶۵ سانتیمتر، وزن متناسب (BMI ۱۸-۲۰) |
شرایط استخدام در شغل مهمانداری هواپیما چیست؟
برای استخدام شدن در شغل مهمانداری هواپیما، باید شرایط خاصی را رعایت کنید. اگرچه این الزامات در بین شرکتها تغییر میکند، لیستی از حداقل الزامات برای استخدام در این شغل، وجود دارد که توسط سازمان هواپیمایی کشوری تعیین میشوند. علاوه بر اینها، شما باید بتوانید به یک یا چند زبان خارجی با تسلط کامل صحبت کنید.
الزامات استخدام در شغل مهمانداری هواپیما
در زیر تمامی الزاماتی که برای استخدام شغل مهمانداری وجود دارد آورده شدهاست:
تحصیلات موردنظر
برخی از خطوط هوایی برای ورود به این حرفه نیاز به مدرک دیپلم دبیرستان دارند، در حالی که برخی دیگر ممکن است درخواست های شغلی را از فارغ التحصیلان کالج بپذیرند. برای برخی از شرکت ها، مدرک کاردانی یا مهارت های مرتبط با صنعت هوانوردی مورد نیاز است.سن مناسب
اکثر شرکت های هواپیمایی حداقل سن را برای ورود به شغل مهمانداری معمولا بین 18 تا 26 سال در نظر می گیرند. این امکان را برای افرادی که به تازگی فارغ التحصیل شده اند یا جوان هستند را برای ورود به این شغل ممکن می کند.
وضعیت سلامت
افرادی که به شغل مهمانداری علاقهمند هستند باید آماده انجام آزمایشات پزشکی مربوطه باشند. شامل تستهای بینایی، شنوایی، فیزیکی و روانی که توسط پزشکان متخصص انجام میشود.
تجربه کاری قبلی
برخی از خطوط هوایی تجربه قبلی در صنعت هواپیمایی یا خدمات مشابه را ترجیح میدهند. این میتواند شامل تجربه کاری در صنایع خدماتی، خدمات مشتری یا مهمانداری در سایر زمینه ها باشد.
مهارتهای زبانی
تسلط به یک یا چند زبان خارجی اغلب برای مهمانداران هواپیما مورد نیاز است. معمولاً انگلیسی به عنوان زبان اصلی انتخاب میشود، اما در برخی موارد به زبانهای محلی یا دیگر زبانها نیز نیاز است.
مهارتهای ارتباطی و خدمات مشتری
مهمانداران هواپیما باید مهارتهای ارتباطی مؤثر با مسافران، توانایی حل مشکلات و ارائه خدمات متمایز به مشتریان داشته باشند.
کارت پایان خدمت
همراه داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت دائم برای آقایان الزامی است.
شرایط جسمی و پزشکی مهماندار هواپیما
مهماندار هواپیما بهطور کلی باید ظاهری حرفه ای و مرتب داشتهباشد. ویژگیهای فیزیکی مهماندار هواپیما شامل موارد زیر است:
قد مناسب
بیشتر خطوط هوایی برای انتخاب مهمانداران خود به دنبال افرادی هستند که قد مناسبی دارند. زیرا ارتفاع مناسب مهمانداران باعث سهولت و سرعت بیشتر ارائه خدمات بهویژه در داخل کابین هواپیما به مسافران میشود.
ظاهر مرتب
مهماندار باید ظاهری مرتب داشته باشد که این شامل پوشش مناسب و مرتب، حفظ ظاهری تمیز و مرتب در طول پرواز میشود.
نظافت و بهداشت فردی
مهماندار باید همیشه تمیز و در رعایت بهداشت کوشا باشد که این شامل بهداشت شخصی، مراقبت از پوست و مو و استفاده از عطرها و ادکلنهای ملایم است.
استقامت فیزیکی
مهماندار هواپیما باید استقامت بدنی مناسبی داشته باشد تا بتواند در طول پروازهای طولانی یا در شرایطی که نیاز به حرکت زیاد دارد، به مسافران خدماترسانی کند.
یونیفورم مهمانداری
مهماندار معمولاً مجبور است یونیفرم خاصی بپوشد که به نام و لوگوی شرکت هواپیمایی آنها اشاره دارد. این لباس باید مطابق با استانداردهای شرکت و اصول حرفهای باشد.
صدا و گفتار
تن صدای مهماندار باید دوستانه و مهربان باشد و باید بتواند به صورت رسمی با مسافران ارتباط برقرار کند.
بیشتر بخوانید: قوانین کنسلی بلیط هواپیما
شرایط مهماندار هواپیما برای خانمها
شغل مهمانداری برای خانمها، ترکیبی از هیجان سفر و مسئولیت بالاست. اما ورود به این عرصه نیاز به آمادگی جسمی و ذهنی دارد. شرکتهای هواپیمایی ایرانی مثل ایرانایر یا ماهان، شرایطی مشخص برای استخدام تعریف کردهاند تا مطمئن شوند کاندیداها میتوانند در ارتفاعات چالشها را مدیریت کنند.
الزامات فیزیکی و سنی خانمها برای شغل مهمانداری
خانمهای متقاضی باید شرایط زیر را داشته باشند:
- حداقل ۱۶۵ سانتیمتر (تا ۱۸۰ سانتیمتر ایدهآل)
- وزن متناسب با قد (شاخص توده بدنی ۱۸ تا ۲۰)
- ۱۸ تا ۲۶ سال در زمان استخدام
- بدون مشکل بینایی، شنوایی یا قلب (آزمایشهای پزشکی الزامی هستند.)
علاوه بر این، تسلط به زبان انگلیسی و مهارت ارتباطی قوی ضروری است. خانمها باید بتوانند در شیفتهای نامنظم کار کنند، از جمله پروازهای شبانه که ممکن است دو روز دور از خانه بمانند.
جمعبندی
برای استخدام مهماندار در بسیاری از شرکتهای هواپیمایی در سراسر دنیا، شرایطی در نظر گرفته شده است که ممکن است فقط محدود به قد و وزن نباشد و موارد دیگری همانند خالکوبی و یا پیرسینگ هم در نظر گرفته شود. اگر به شغل مهمانداری هواپیما علاقه و شرایطی را که در این نوشتار ذکر کردیم را دارید، معطل نکنید و برای استخدام اقدام کنید!
سوالات رایج درباره شغل مهماندار هواپیما (FAQ)
۱. مهماندار هواپیما چه وظایفی دارد؟
مهماندار مسئول ایمنی و راحتی مسافران است. وظایف او شامل خوشآمدگویی، آموزش نکات ایمنی، پذیرایی، کمک در شرایط اضطراری و گزارشنویسی است. مهمانداران پیش، حین و پس از پرواز با مسافران و خلبانان هماهنگ هستند.
۲. برای مهماندار شدن چه شرایطی لازم است؟
سن: ۱۸ تا ۲۶ سال.
قد: حداقل ۱۶۵ سانتیمتر برای خانمها و ۱۷۰ برای آقایان.
وزن: متناسب با قد (BMI ۱۸-۲۰).
سلامت: تأیید پزشکی (بینایی، شنوایی، قلب).
زبان: تسلط به انگلیسی (سطح متوسط به بالا).
تحصیلات: حداقل دیپلم.
۳. آیا برای مهمانداری مدرک دانشگاهی لازم است؟
خیر، حداقل مدرک دیپلم کافی است. بااینحال، داشتن کاردانی در رشتههای مهمانداری یا گردشگری و گذراندن دورههای آموزشی معتبر هواپیمایی شانس استخدام را افزایش میدهد.
۴. درآمد مهماندار هواپیما چقدر است؟
در ایران، حقوق پایه مهمانداران حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان در ماه است. این مبلغ با اضافهکاری، پروازهای بینالمللی و مزایا (مانند اقامت و بلیط رایگان) میتواند تا ۳۰ میلیون تومان یا بیشتر برسد.
۵. آیا شغل مهمانداری برای خانمها سخت است؟
این شغل چالشهایی مثل شیفتهای نامنظم، جتلگ (پرواززدگی) و دوری از خانواده دارد. اما با آمادگی جسمی و ذهنی، بسیاری از خانمها از هیجان سفر و تعامل با مسافران لذت میبرند. تسلط به زبان و مهارتهای ارتباطی کمک بزرگی است.
۶. چگونه برای استخدام مهماندار اقدام کنیم؟
- مدارک لازم (دیپلم، تست پزشکی، گواهینامه مهمانداری) را آماده کنید.
- در دورههای آموزشی معتبر (مثل آکادمی آویوسکی) ثبتنام کنید.
- در آزمون ورودی ایرلاینها (مثل ایرانایر یا ماهان) شرکت کنید.
- پس از قبولی، دوره کارآموزی را بگذرانید.