شهرستان بروجرد، واقع در استان لرستان، با آب و هوایی معتدل و دلپذیر در فصل بهار، به ویژه در ماه اردیبهشت، یکی از زیباترین مقاصد طبیعی ایران به شمار میآید. در این ایام، دمای هوا بین ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد نوسان دارد و بارشهای بهاری، همراه با نسیم خنک کوهستانی، محیطی ایدهآل برای شکوفایی گلهای محمدی فراهم میکند.
بروجرد با ارتفاع تقریبی ۱۳۴۷ متری از سطح دریا و اقلیمی نیمهخشک، در اردیبهشت به بهشتی از عطر گل تبدیل میشود که رطوبت مناسب و نور خورشید ملایم، شرایط را برای رشد و برداشت گل محمدی مساعد میسازد. این ویژگیهای جوی، به حفظ کیفیت محصول کمک میکند و آیین سنتی گلابگیری بروجرد را به تجربهای منحصربهفرد تبدیل کرده است.
گلابگیری بروجرد، با تمرکز بر روشهای اصیل و خانوادگی، به نمادی از هویت محلی تبدیل شده است. هر ساله، از نیمه دوم اردیبهشت، این مراسم آغاز میشود و تا پایان ماه ادامه مییابد، جایی که کشاورزان و خانوادهها با ابزارهای سنتی، گلهای تازه را به گلاب ناب تبدیل میکنند. اخیراً، این آیین در فهرست رویدادهای گردشگری ملی ایران ثبت شده و در اردیبهشت ۱۴۰۴، نخستین جشنواره گلابگیری بروجرد برگزار شد که توجه گردشگران را به خود جلب کرد. برای اطلاع از جزئیات با این پست از وبلاگ قصر شیرین همراه باشید.
اهمیت فرهنگی و اقتصادی آیین گلابگیری بروجرد
آیین گلابگیری بروجرد فراتر از یک فرآیند کشاورزی، بخشی جداییناپذیر از فرهنگ و هویت مردم لرستان است. در این مراسم، که اغلب در باغهای سرسبز و روستاهای اطراف بروجرد مانند شیخمیری سادات و امیرآباد برگزار میشود، خانوادهها و کشاورزان با همبستگی، گلهای محمدی را پیش از طلوع آفتاب برداشت میکنند.
این زمانبندی دقیق، برای حفظ عطر و کیفیت گل ضروری است، زیرا گرمای روز میتواند اسانس را تبخیر کند. سپس، گلها در دیگهای مسی سنتی قرار گرفته و با روش تقطیر بخار، به گلاب تبدیل میشوند.
از منظر اقتصادی، گلابگیری بروجرد نقش مهمی در اشتغالزایی و توسعه محلی ایفا میکند. بر اساس آمار جهاد کشاورزی، سطح زیرکشت گل محمدی در بروجرد حدود ۷۰ هکتار است و متوسط برداشت از هر هکتار، ۲.۵ تن گل تر گزارش شده است. پیشبینی میشود که در سال جاری، حدود ۱۵۰ تن گل محمدی برداشت شود.
از این مقدار، با نسبت تقریبی هر ۵ تا ۶ تن گل به یک کیلوگرم اسانس، و تولید گلاب به ازای هر تن گل، بیش از ۱۸۰ هزار لیتر گلاب ناب تولید خواهد شد.
جشنواره گلابگیری: پلی به سوی گردشگری پایدار
نخستین جشنواره گلابگیری بروجرد در اردیبهشت ۱۴۰۴، نقطه عطفی در معرفی این آیین به عموم بود. این جشنواره، با تمرکز بر گردشگری پایدار، به حفظ محیط زیست و حمایت از کشاورزان محلی کمک میکند. بروجرد، با جاذبههای طبیعی و بناهای تاریخی، مقصدی ایدهآل برای سفرهای بهاری است.
علاوه بر جنبههای فرهنگی، گلابگیری بروجرد به حفظ تنوع زیستی کمک میکند. کشت گل محمدی، با مصرف پایین آب و مقاومت به خشکی، جایگزینی مناسب برای محصولات پرآببر است و به تعادل اکوسیستم منطقه میانجامد. در سالهای اخیر، تلاشهایی برای احیای روشهای سنتی و جلوگیری از صنعتیسازی بیش از حد صورت گرفته تا اصالت این میراث حفظ شود.