ژاپن یکی از کشورهای توسعه یافته جهان است که در شرقیترین نقطه زمین قرار دارد. ژاپن با اینکه از نظر دانش و فناوری، در رده کشورهای پیشرفته اروپایی و آمریکایی و یا در مواردی حتی فراتر از آنهاست، اما مردمش سنتهای گذشته خود را نگه داشته اند. فرهنگ ژاپن، یکی از غنیترین فرهنگهای جهان است.
در ژاپن، هر چیزی آداب و رسوم خاص خود را دارد! از خوشآمدگویی ساده گرفته تا نحوهی نشستن، بدرقه کردن، فرهنگ کاری و حس مسئولیت هر فرد نسبت به وظایفش. همه چیز باید طبق اصول مشخص انجام شود، وگرنه بیادبی یا ناهنجاری تلقی میشود.
در این مطلب از آژانس مسافرتی قصرشیرین به یک دید کلی نسبت به فرهنگ ژاپنیها و قوانین ورود به این کشور خواهید رسید. دریافت ویزای ژاپن از مهمترین موارد برای سفر به ژاپن است. چنانچه قصد سفر به ژاپن و خرید تور ژاپن را دارید، بهتر است درباره فرهنگ و آداب مردم این کشور اطلاعاتی را کسب کنید.
آداب و رسوم شگفت انگیز مردم ژاپن را بشناسید
تاریخ و فرهنگ ژاپن بسیار پربار است و تأثیر فراوانی بر زندگی امروز مردم جهان است. بسیاری از مردم جهان، ژاپنیها را به سختکوشی و پشتکار میشناسند. ژاپن یکی از طولانیترین ساعتهای کاری را در جهان دارد و مردم ژاپن نیز از سختکوشترین مردم جهان به شمار میروند.
احترام در ژاپن حرف اول را میزند و ژاپنیها همیشه سعی میکنند چه در روابط با غریبهها و چه در روابط با خانواده، احترام را حفظ کنند. زمان برای ژاپنیها بسیار اهمیت دارد و وقتشناسی یکی از مهمترین اصول اجتماعی در ژاپن است. این ویژگی را میتوانید به روشنی در محیط کار و وسایل حمل و نقل عمومی ژاپن ببینید.
در ژاپن فردگرایی پسندیده نیست و میتوان این کشور را یکی از بزرگترین نمادهای جمعگرایی دانست. چه در زندگی روزمره و چه در فعالیتهای اجتماعی و محیط کار، ژاپنیها نمونه خوبی از کار جمعی و گروهی را به نمایش میگذارند.
مردم این کشور از پاکیزهترین مردم جهان به شمار میآیند و بسیار به رعایت بهداشت فردی و اجتماعی پایبند هستند. برای مثال شما هیچگاه نمیتوانید آشغالی را در گوشه خیابانهای ژاپن ببینید. هر کس سرما میخورد یا بیماری تنفسی میگیرد، بدون اینکه قانون او را اجبار کند، ماسک میزند. مبادا که دیگران و فضا را به بیماری آلوده کند.
از عناصر فرهنگ اجتماعی ژاپن، رسمی بودن است. ژاپنیها روابط اجتماعی رسمی همراه با احترام دارند. هیچ چیز برای یک ژاپنی بدتر از این نیست که کارشان را به درستی انجام ندهند و کارشان را بر عهده دیگری بیاندازند. مردم این کشور همیشه سعی میکنند تا به بهترین وجه از پس کارهای خود بر بیایند و مسئولیت کارهای خود را به طور کامل بپذیرند.
بیشتر بخوانید: بهترین شهرهای ژاپن برای زندگی و گردشگری
ویژگی ها و خصوصیات مردم ژاپن
در جدول زیر برخی از مهم ترین ویژگی ها و خصوصیات مردم ژاپن را مشاهده می کنید. البته این ویژگیها ممکن است بسته به افراد و نسلها متفاوت باشد، اما در کل نشاندهنده ارزشهای فرهنگی ژاپن هستند.
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| احترام به دیگران | اهمیت به ادب و احترام در تعاملات، مانند تعظیم (اوجیشی) به عنوان نشانه احترام. |
| نظم و انضباط | پایبندی به قوانین، وقتشناسی و نظم در زندگی روزمره و محیط کار. |
| روحیه جمعی | اولویت دادن به منافع گروهی به جای فردی، مشهود در همکاریهای اجتماعی و کاری. |
| سختکوشی | تعهد به انجام وظایف با دقت و کیفیت بالا در کار. |
| توجه به جزئیات | دقت در انجام کارها، از هنرهای سنتی مانند اوریگامی تا فناوریهای پیشرفته. |
| احترام به سنتها | حفظ آیینهای قدیمی مانند مراسم چای، کیمونو و فستیوالهای محلی. |
| مهماننوازی | رفتار گرم و محترمانه با مهمانان با تمرکز بر راحتی و رضایت آنها. |
| محافظهکاری | حفظ حریم خصوصی و اجتناب از بیان مستقیم احساسات یا نظرات شخصی. |
| علاقه به هماهنگی | تلاش برای حفظ تعادل و هماهنگی در روابط اجتماعی و اجتناب از درگیری. |
| نوآوری و خلاقیت | ترکیب سنت و مدرنیته در فناوری، هنر و معماری. |
| احترام به طبیعت | ارتباط عمیق با طبیعت، دیدهشده در باغهای ذن، آیین شینتو و فستیوالهای فصلی. |
| پاکیزگی | اهمیت به تمیزی در محیطهای عمومی و شخصی، مانند نظافت خیابانها و خانهها. |
مفهوم خانواده در ژاپن
زوجهای ژاپنی تمایل به داشتن فرزند کمتری دارند چرا که بر این باورند با داشتن فرزند بیشتر مخارج و هزینههای زیادی روی دوش خانواده قرار میگیرد. خانوادههای ژاپنی بر حفظ اسرار خانواده میکوشند و هیچگاه در خصوص جنبههای منفی خانواده، با افراد خارج از خانوادهشان صحبت نمیکنند و این امر را کاری شرمآور میدانند. پدر قدرت اصلی را در خانواده دارد.
آداب معاشرت مردم ژاپن
احترام در میان ژاپنی ها، حرف اول را میزند و البته این میزان احترام بستگی به نزدیکی افراد و میزان ارتباط و جایگاه آن شخص دارد.
اگر در جمع ژاپنیها حاضر شدید، باید منتظر بمانید تا شما را معرفی کنند. معرفی کردن خود در میهمانیها و مراسم، نشانه بیاحترامی است. خوشامدگویی در ژاپن هنوز هم مثل گذشتهها به صورت تشریفاتی انجام میشود و همچنان تعظیم، جایگاه خود را حفظ کرده است. به این صورت تعظیم بیشتر، نشان از احترام بیشتر دارد. در ژاپن لمس دیگران ممنوع به شمار میرود و روبوسی بدون اجازه، نشانه عدم احترام به حریم شخصی افراد است.
ژاپنی ها از کودکی روش تعظیم کردن و احترام به دیگران را آموزش میبینند. چگونگی تعظیم در فرهنگ ژاپنیها، در موقعیتهای مختلف متفاوت است و با روشهای مختلفی انجام میشود که در تور ژاپن باید به این نکات دقت کنید.
هنگام خوشآمد گویی و احوالپرسی، چنانچه موقعیت اجتماعی فرد یکسان باشد، با 15 درجه خم شدن تعظیم میکنند. این تعظیم در برابر روسا و معلمان، 30 درجه دارد. (آموزگاران در کشور ژاپن از جایگاه اجتماعی بسیار بالایی برخوردار هستند و هم راستای روسای بزرگ و فرمانداران شناخته می شوند.)
برای ادای احترام به امپراتور یا هنگام معذرت خواهی، 45 درجه خم میشوند. نوع چهارمی از تعظیم نیز وجود دارد که وقتی فرد دچار اشتباه بزرگی شده و درخواست بخشش دارد، انجام میشود و فرد به حالت سجده درمیآید.
هنگام بدرقه میهمانان، ژاپنیها معمولاً تا دم درب خروجی یا آسانسور، میهمان را همراهی میکنند و تا زمانی که در بسته میشود به حالت نیمه تعظیم باقی میمانند.
ژاپنیها روش نشستن مخصوص به خود را دارند و خیلی هم به رعایت آداب آن پایبند هستند. هنگام نشستن روی زمین میبایست به صورت دو زانو بنشینند و پاها زیر فرد و تکیهگاهش باشند.
درآوردن کفشها بیرون از خانه: در ژاپن مرسوم است که افراد هنگام ورود به یک خانه، کفشها باید بیرون درب ورودی گذاشته شود چرا که افراد در کف خانه غذا میخورند، میخوابند یا مینشینند و به داخل آوردن کفشها میتواند آلودگی را به خانه منتقل کند. امروزه هنوز این رسم ادامه دارد اما بیشتر با هدف ادای احترام انجام میشود.
بیشتر بخوانید: اقامت ژاپن : تجربه زندگی مدرن با فرهنگ اصیل
آداب ژاپنی ها هنگام سوار شدن به آسانسور
در ژاپن اولین نفری که وارد آسانسور میشود، باید در کنار دکمهها بایستد و در را برای وارد شدن بقیه نگه دارد و در هر طبقه با سرعت و دقت این کار را انجام دهد. همچنین میبایست آخرین نفری باشد که از آسانسور خارج میشود.
آداب استفاده از مترو
در مترو صحبت با تلفن همراه و اطرافیان و همچنین خیره شدن به مردم، بیادبی و ممنوع است. در متروهای ژاپن قسمتهایی ویژه سالمندان، زنان باردار و افراد ناتوان تعبیه شده که افرادی غیر از این گروه، حق نشستن روی آن را ندارند. از طرفی در دیگر قسمتهای مترو نیز اجباری برای دادن جای خود به سالمندان وجود ندارد.
انعام دادن ممنوع است
به طور کلی فرهنگ انعام دادن در ژاپن متداول نیست. اگر قصد داشتید در رستورانهای ژاپن غذا میل کنید، یادتان باشد که به هیچوجه به پرسنل رستوران انعام ندهید چرا که انعام دادن ممنوع است. ریشه این ممنوعیت به باور ژاپنی ها برمیگردد که معتقدند برای انجام وظیفه نباید انعام گرفت. و کسی که به انعام گرفتن عادت کرده است، وظیفه خود را در حالت عادی به خوبی انجام نمی دهد.
فرهنگ غذایی و آداب غذا خوردن ژاپنیها
ژاپنیها غذاهای بسیار متنوعی دارند که بیشتر آنها ریشه در تاریخ و فرهنگ مردم این کشور دارد. از غذاهای معروف ژاپنی میتوان به سوشی و تاکو اشاره کرد که امروزه جای خود را در بین غذاهای بینالمللی باز کرده اند. هرساله گردشگران زیادی راهی سفر به ژاپن میشوند تا در کنار بازدید از جاذبههای گردشگری ژاپن، طعم واقعی غذاهای خوشمزه ژاپنی را نیز امتحان کنند. دنیایی از رنگ و طعم را میتوانید در غذاهای رنگارنگ ژاپنی ببینید که با آن چوبهای مخصوصشان خورده میشوند.
مواد غذایی همچون برنج، لوبیا، ماهی و میگو از اصلیترین موادی هستند که در بیشتر غذاهای ژاپنی استفاده میشوند که تاریخچه استفاده از آنها به هزاران سال پیش میرسد.
آداب غذا خوردن در ژاپن
از آنجایی که بخش مهمی از فرهنگ ژاپنیها را فرهنگ غذایی ژاپن تشکیل میدهد، غذا خوردن در این کشور هم آداب و رسوم خاص خود را دارد. اگر در ژاپن به یک میهمانی برای صرف غذا دعوت شدید، سعی کنید به موقع حاضر شوید و در بدترین حالت سعی کنید بیش از 5 دقیقه تأخیر نداشته باشید.
به یاد داشته باشید که برای غذا خوردن میبایست صبر کنید تا به شما اعلام کنند که کجا بنشینید. همیشه بر سر میز غذا، مسنترین فرد باید غذا خوردن را شروع کند. به ندرت پیش میآید که ژاپنی ها سر میز غذا صحبت کنند. آنها قبل از غذا دعا کرده و پس از پایان غذا سپاسگزاری میکنند.
هورت کشیدن
برخلاف اکثر جاهای دنیا که هورت کشیدن و با صدا غذا خوردن را امری ناپسند میدانند، ژاپنی ها این عمل را نشانهای از احترام و لذت بردن از غذا به حساب میآورند. هورت کشیدن از نظر مردم ژاپن اصلاً کار بیادبانهای محسوب نمیشود. همچنین اگر غذاهایتان در کاسه سرو میشود میتوانید کاسه را در دست و نزدیک دهان بگیرید.
آداب استفاده از چاپستیک
هیچگاه چوبکها را در غذا فرو نکنید چرا که به نوعی توهین به حساب میآید. حتماً پس از اتمام غذا، چوبها را روی میز یا در جای مخصوص به خود بگذارید و حواستان باشد که در داخل ظرف باقی نمانند. چرا که به عقیده ژاپنی ها، بد یمن است.
علاوه بر این، هنگام صرف نوشیدنی یا وقفه در غذا خوردن نیز باید آنها را سر جای خود بگذارید. حواستان باشد که به صورت ضربدری قرار نگیرند. اگر هم میخواهید از غذای خود به کسی بدهید، میبایست آن را با چوبک خود در ظرف طرف مقابل بگذارید و هیچگاه مستقیماً به چوبک او ندهید زیرا این کار هم ناپسند و بد یمن است. هیچگاه غذاهای مختلف را در ظرفتان با هم مخلوط نکنید و از هر غذا به صورت جداگانه میل نمایید.
آداب صرف نوشیدنی در بین ژاپنی ها
هنگام صرف نوشیدنی، اگر قصد ندارید تمام محتویات لیوان را بنوشید، آن را باقی بگذارید. چرا که اگر نوشیدنی خود را تا انتها بنوشید و لیوان خالی بماند، به معنای این است که تمایل به نوشیدنی بیشتری دارید. در ژاپن مرسوم است اگر افراد به صورت گروهی غذا میخورند، برای یکدیگر نوشیدنی بریزند و به جای اینکه برای خود نوشیدنی بریزند، لیوانهای دیگران را پر میکنند.
بیشتر بخوانید: چرا غذاهای ژاپن اینقدر محبوب اند؟ معرفی 15 غذای برتر
دین مردم ژاپن
دین یکی از بزرگترین عناصر فرهنگی ژاپن به شمار می آید. ادیان رایج در ژاپن خود میتوانند از جاذبههای فرهنگی و گردشگری این کشور باشند. برخلاف باور عامه، مردم ژاپن بیدین نیستند. بلکه دینداری آنها با فرهنگ ترکیب شده است و بیشتر جنبه فرهنگی دارد تا مذهبی.
آیین شینتو دین اصلی و رسمی مردم ژاپن به شمار میآید. علاوه بر آن بودائیسم و مسیحیت نیز در ژاپن رایج است. پیروان شینتو و بودا حدود 80 تا 90 درصد جمعیت این کشور را تشکیل میدهد و تنها کمتر از 2 درصد جمعیت ژاپن مسیحی هستند. آیین شینتو کتاب و پیامبر ندارد. در عوض وجدان کاری، اخلاقیات، نظم، پاکیزگی و احترام به طبیعت از مهمترین اصول دین شینتو به شمار میرود.
تنبیه ژاپنی چیست؟ عذاب وجدان بزرگترین تنبیه برای یک ژاپنی
اساطیر و سنتهای ژاپنیها تأثیر زیادی بر دین شینتو دارد و قسمت بزرگی از غنای فرهنگ ژاپن به این دین برمیگردد. بر اساس آیین شینتو، چنانچه خطایی از فردی سر بزند، تنبیه بیرونی وجود ندارد و تنها چیزی که میتواند یک ژاپنی را بیش از هر چیزی تنبیه کند، عذاب وجدان و شرمندگی از اشتباهی است که فرد مرتکب شده. این امر خود بزرگترین مجازات برای یک ژاپنی محسوب میشود و ممکن است آنها را تا خودکشی پیش ببرد.
معابد، بزرگترین عناصر گردشگری در ژاپن
مردم ژاپن در برابر دیگر ادیان و مذاب انعطافپذیرند و متعصب نیستند و برای دیگر ادیان هم احترام زیادی قائلاند. در معابد و زیارتگاههای ژاپن تأثیر ادیان مختلف بر یکدیگر را میبینیم. معابد مختلف شینتویی و بودایی در سراسر ژاپن فعالیت میکنند و همین معابد امروزه به عنوان محبوبترین جاذبه های توریستی ژاپن مورد استقبال گردشگران تور ژاپن قرار میگیرند. در واقع میتوان گفت معابد ژاپن به یک عنصر فرهنگی ارزشمند برای ژاپنیها تبدیل شدهاند.
بیشتر بخوانید: کارهای ممنوعه در ژاپن که نباید انجام دهید!
آداب هدیه دادن در ژاپن
در ژاپن بنا به مناسبتهای مختلف افراد به هم هدیه میدهند. و این هدیه دادن آداب مخصوص به خود را دارد. ژاپنیها برای بستهبندی هدیه اهمیت زیادی قائلاند. و همیشه سعی میکنند بهترین رنگ و طرح را برای کادو انتخاب کنند. هدیههای ژاپنیها لازم نیست خیلی گرانقیمت باشد و گاهی یک گلدان نیز عالی است. آها معتقدند، ارزش یک هدیه به تفکریست که در آن وجود دارد نه ارزش مادی هدیه!
مناسبت های هدیه دادن
جالب است بدانید که ژاپنیهای گلهای سفید رنگ و یا گلهای زنبق، کاملیا و نیلوفر را نشانه عزاداری میدانند و هدیه دادن آنها کار درستی نیست. هدایا عموماً در مناسبتهایی چون مراسم ازدواج، سالگردها، مراسم خانوادگی، تشویق کودکان و یا فارغالتحصیلی داده میشود.
سوغات سفر
یکی دیگر مواردی که در آن ژاپنیها باید هدیه بدهند، پس از بازگشت از سفر است که نوعی سوغاتی محسوب میشود. پس از بازگشت یک ژاپنی از سفر از وی انتظار میرود که هدایایی به خانواده، دوستان و همکارانش بدهد. فرد میبایست از خوراکیهای خوشمزه مقصد سفر برای نزدیکان بیاورد. ضمناً باز کردن هدایا در حضور شخص هدیه دهنده اصلاً پسندیده نیست و میبایست پس از رفتن شخص هدایا را باز کنند.
سخن پایانی
در این نوشتار با فرهنگ مردم ژاپن و برخی باورها و آداب و رسوم آنها آشنا شدیم. چنانچه قصد دارید تا سفری به ژاپن داشته باشید و فرهنگ جذاب این کشور را از نزدیک ببینید، قصرشیرین همراه شماست تا با برنامه سفری مهیج و کامل، به کشور شکوفه های گیلاس سفر کنید و به بازدید از جذاب ترین دیدنی های ژاپن بروید.
سوالات متداول (FAQ)
1- آیا باید در ژاپن انعام بدهم؟
خیر، در ژاپن انعام دادن مرسوم نیست و حتی ممکن است بیادبانه تلقی شود. خدمات باکیفیت در رستورانها، هتلها یا تاکسیها بخشی از فرهنگ حرفهای است و هزینه آن در قیمت محاسبه شده است. به جای انعام، تشکر کلامی یا رفتار محترمانه کافی است.
2- چگونه باید در مکانهای عمومی مثل مترو یا معابد رفتار کنم؟
در ژاپن، احترام به سکوت و نظم بسیار مهم است. در مترو یا اماکن عمومی صحبت با صدای بلند یا استفاده از تلفن همراه برای مکالمه ممنوع است. در معابد، کفشهای خود را درآورید، با احترام رفتار کنید و از گرفتن عکس در مکانهای ممنوعه خودداری کنید.
3- تعظیم کردن در ژاپن چه قوانینی دارد؟
تعظیم (اوجین) راهی برای نشان دادن احترام یا تشکر است. برای گردشگران، یک تعظیم سبک (حدود 15 درجه) در هنگام سلام یا تشکر کافی است. نیازی به تعظیم عمیق نیست، مگر در موقعیتهای رسمی. اگر مطمئن نیستید، کافی است لبخند بزنید و سر خود را تکان دهید.