دریاچه گهر، فیروزه‌ای در دامان اشترانکوه

گهر در گویش محلی به معنای آب جمع شده در گودی است که عمق زیادی دارد و ساکن به نظر می‌رسد. گهر یکی از زیباترین دریاچه‌های ایران است که طول آن حدود 1.5 کیلومتر است. عمق گهر چهار تا 28 متر است و در میان منطقه حفاظت شده اشترانکوه واقع شده است. طبیعت این منطقه به خصوص در بهار و تابستان بسیار زیبا است. گهر به احتمال زیاد در اثر وقوع یک زمین لرزه بزرگ به وجود آمده است. دریاچه گهر زیستگاه مناسبی برای آبزیان و دیگر حیوانات وحشی است. برای آشنایی با یکی از زیباترین دریاچه های ایران با قصرشیرین همراه باشید.

 

دریاچه گهر، نگین زاگرس

دریاچه کوهستانی گَهَر، یکی از بهترین جاهای دیدنی لرستان و از بزرگ‌ترین دریاچه‌های آب شیرین کشور است. این دریاچه با طبیعت بکر خود و آن آب زلال و شفافش، هر گردشگری را جذب خود می‌کند؛ به‌خصوص که یکی از بهترین مکان‌ها برای صید قزل‌آلا به حساب می‌آید. اگر هم به کوه‌نوردی علاقه‌مند هستید، امکان صعود به قله‌های اشترانکوه در اطراف دریاچه نیز وجود دارد که می‌تواند گزینه‌ای عالی برای شما باشد تا با یک تیر دو نشان بزنید و هم از دریاچه دیدن کنید و هم یک کوه‌نوردی مفصل داشته باشید. از آنجا که این سفر یک نوع طبیعت‌گردی محسوب می‌شود، باید در کنار تجهیزاتی مثل لباس گرم، غذای کافی، کفش مناسب و… آمادگی بدنی چهار تا پنج ساعت پیاده‌روی را نیز داشته باشید و سفرتان را حداقل برای سه روز برنامه‌ریزی کنید تا دو روز را به رفت‌وبرگشت و رفع خستگی و یک روز را به گردش اختصاص دهید.

دریاچه گهر که به‌عنوان نگین اشترانکوه و زاگرس شناخته می‌شود، به‌خاطر نداشتن راه ماشین‌رو، تا حد زیادی بکر و دست‌نخورده باقی مانده است و به‌خصوص در فصل بهار و تابستان، طبیعتی بسیار دیدنی دارد. این دریاچه به‌لطف وجود درختان تنومند بید، انواع بوته‌ها، گل‌های زیبا و… مثل یک پارک طبیعی حیرت‌انگیز است که هر طبیعت‌گردی برای دیدن آن وسوسه می‌شود. اگر می‌خواهید درباره این جاذبه طبیعی بیشتر بدانید، با قصرشیرین همراه شوید.

 

ویژگی های دریاچه گهر

دریاچه گهر از جاهای دیدنی لرستان است که همچون نگینی فیروزه‌ای در میان رشته کوه‌های‌ اشترانکوه می‌درخشد و هر نگاهی را به خود خیره می‌کند. این دریاچه در ارتفاع ۲,۳۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد و چنین به نظر می‌رسد که در اثر زمین‌لرزه‌ای بزرگ به وجود آمده باشد؛ چراکه این دریاچه روی گسل اصلی زاگرس قرار گرفته و به احتمال قوی جنبش گسل و بسته شدن دره توسط یک سنگ ریزش عظیم، عامل شکل‌گیری آن شده است.

 

بخش های دریاچه

دریاچه گهر شامل دو بخش گهر بزرگ (کله گهر) و گهر کوچک (کره گهر) می‌شود. دریاچه گهر بزرگ که عرض آن بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ متر است و طولش به ۱۸۰۰ متر می‌رسد، .هر ساله پذیرای جمعیت زیادی از گرشگران داخلی و خارجی است. بارش سالانه این منطقه اغلب به‌شکل برف و حدود ۵۰۰ تا ۹۰۰ میلی‌متر است که در فصول سرد سال، موجب یخ‌زدی سطح دریاچه می‌شود. و مناظر بدیعی را پیشکش طبیعت‌گردها و گردشگران می‌کند. دریاچه گهر کوچک با وسعت تقریبی پنج هکتار، حدود دو کیلومتر با گهر بزرگ فاصله دارد. عمق این دریاچه به‌حدی کم است که با کمی دقت می‌توانید ماهی‌های کف آن را مشاهده کنید.

 

سفر به آلپ ایران در اشترانکوه زاگرس

سرچشمه دریاچه گهر کجاست؟

آب دریاچه از طریق رودخانه تاپله‌ تامین می‌شود که آب شفاف و بسیار خنک آن در ابتدا به دریاچه کوچک و در ادامه با طی مسافتی کوتاه به دریاچه گهر بزرگ می‌ریزد. آب دریاچه نیز بسیار شفاف است؛ به‌طوری که در برخی جاها امکان دیدن کف آب و حتی رفت‌وآمد ماهی‌ها نیز وجود دارد. همین شفافیت باعث شده است که آب آن در بازتاب نور خورشید، به‌ رنگ فیروزه‌ای درآید.

 

دریاچه گهر چگونه کشف شد؟

بانویی انگلیسی به نام «ایزابلا لوسی بیشاپ» در سال ۱۸۹۰ میلادی برای مدت‌زمان سه ماه مشغول تحقیق در این منطقه بود. و ۱۰۰۰ کیلومتر راه‌پیمایی کرد. در نتیجه اقدامات او بود که دریاچه گهر با نام «دریاچه ایران» به گردشگران و اروپایی‌ها معرفی شد. با این حال، اسناد معتبر تاریخی نشان می‌دهند که زمین‌شناسی اتریشی به نام «آ-رودلر» نخستین کسی بود که در سال ۱۸۸۸ میلادی موفق به کشف دریاچه شد. جالب اینکه قدیمی‌ترین تصویر این دریاچه توسط ژان ژاک دومرگان، سیاح فرانسوی، در سال ۱۸۹۱ میلادی گرفته شده ‌است.

 

دورود، پایتخت طبیعت ایران

عمق دریاچه گهر

در گویش محلی، «گهر» به‌معنای آب جمع شده در گودی با عمق زیاد است. همان طور که گفتیم دریاچه از دو بخش گهر بزرگ و گهر کوچک تشکیل شده است که عمق دریاچه گهر بزرگ بین چهار تا ۲۸ متر است و ۴۰۰ تا ۸۰۰ متر عرض و حدود ۱۸۰۰ متر طول دارد. عمق دریاچه گهر کوچک بین یک تا سه متر است و طول و عرض آن به‌ترتیب ۵۰۰ و حدود ۱۵۰ متر است که هر دو دریاچه واقعا دیدنی هستند.

 

دریاچه گهر کجاست؟

دریاچه گهر از جاهای دیدنی دورود است و در منطقه حفاظت‌شده اشترانکوه و در جنوب شرق دورود در استان لرستان، به زیبایی هرچه تمام‌تر، خودنمایی می‌کند. دریاچه دائمی گهر در سمت غربی اشترانکوه، جنوب گردنه پنبه کال و تنگه تاپاله و شمال شرق کوه سرسبز واقع شده‌ است. فاصله خرم آباد تا دریاچه گهر، ۱۲۰ کیلومتر و فاصله دورود تا دریاچه، ۳۵ کیلومتر است.

در صورتی که از سمت الیگودرز راهی گهر شوید، ابتدا به گهر کوچک می‌رسید. و در ادامه مسیر و با حدود ۴۰ دقیقه پیاده‌روی با دریاچه گهر بزرگ در مرز شهرستان دورود مواجه خواهید شد؛ اما اگر از طرف دورود حرکت کنید، اول دریاچه گهر بزرگ را خواهید دید.

آدرس دریاچه گهر: استان لرستان، منطقه حفاظت‌شده اشترانکوه، در مرز الیگودرز، دورود و ازنا (نمایش روی نقشه)

تفریحات دریاچه گهر

ماهی گیری

دریاچه گهر از اصلی‌ترین زیستگاه‌های ماهی قزل آلای رنگین‌کمان و خال قرمز است و اگر به ماهیگیری علاقه‌مند هستید، باید با مراجعه به واحد محیط زیست در غرب دریاچه، مجوز صید ماهی با تک قلاب را بگیرید. در ضمن شنا در این دریاچه ممنوع است؛ زیرا بافت سطح خاک آن به گونه‌ای است که شناکردن در آن می‌تواند منجر به مرگ شود؛ همان طور که یکی از هموطنان در سال ۱۳۸۶ در این دریاچه غرق شد و علیرغم جستجوهای فراوان، جسد وی ۹ سال بعد و در سال ۱۳۹۵ از آب بیرون آمد.

قایق سواری

قایق‌سواری با قایق بادی یکی از تفریح‌های مفرح دریاچه گهر است که می‌تواند روح و روان‌تان را حسابی جلا دهد. برای این منظور باید تجهیزات قایق‌ بادی را همراه خود داشته باشید.

 

طبیعت گردی و عکاسی

منطقه دریاچه گهر پوشش گیاهی متنوعی دارد. و از بلوط و پسته وحشی و چنار گرفته تا انجیر، زبان گنجشک، سیب، زالزالک، کنار کهور، گل‌های لاله واژگون، شقایق و لاله وحشی تاج خروسی و… در آن به چشم می‌خورد. به همین دلیل پیاده‌روی در اطراف دریاچه و لذت‌بردن از این طبیعت دیدنی، قطعا برایتان دلچسب و به‌یادماندنی خواهد بود. بهمراه داشتن یک دوربین عکاسی را فراموش نکنید تا چشم‌اندازهای بی‌نظیر آن را برای همیشه ثبت کنید.

کوهنوردی

با توجه به قرارگیری دریاچه در منطقه کوهستانی اشترانکوه، اگر به کوه‌نوردی و طبیعت‌گردی هستید. و امکانات لازم را در اختیار دارید، می‌توانید از این فرصت بی‌نظیر نهایت استفاده را ببرید. و خاطره خوشی را برای خودتان رقم بزنید؛ هرچند که مسیر منتهی به دریاچه نیز، خود یک کوه‌نوردی جانانه و چند ساعته را می‌طلبد.

 

بهترین زمان سفر به دریاچه گهر

اواخر فصل بهار تا اواسط تابستان را می‌توان بهترین زمان بازدید از دریاچه گهر دانست؛ هرچند که دریاچه‌ شب‌های سردی دارد. در واقع اوایل بهار هنوز روی قله‌های اشترانکوه، برف وجود دارد و هوای سردی بر منطقه حاکم است؛ پس بهتر است فکر سفر در این زمان را از سرتان بیرون کنید یا حتما با تجهیزات زمستانی و آمادگی کامل عازم این منطقه شوید.

از اواسط اردیبهشت، وضعیت آب‌وهوایی خیلی بهتر می‌شود؛ به‌خصوص در اواخر اردیبهشت تا پایان خرداد که لاله‌های واژگون و شقایق‌های رنگی زینت‌بخش این مسیر می‌شوند.

تابستان با اینکه بهترین زمان برای بازدید از دریاچه گهر است؛ بسیار شلوغ می‌شود. با سردشدن هوا و بارش برف، دریاچه یخ می‌زند و عملا دسترسی به این محل برای افراد غیرحرفه‌ای دشوار است و به همین دلیل کوهنوردان باتجربه اغلب در این فصل از سال، به دریاچه گهر می‌روند و از مناظر زیبای طبیعت سفیدپوش نهایت لذت می‌برند.

 

حیوانات دریاچه گهر

حیوانات مختلفی در دریاچه گهر و کوه‌های اطراف آن زندگی می‌کنند. و همین موضوع فکر برخی افراد را به‌سمت شکار آن‌ها می کشاند. اما از آنجا که این دریاچه بخشی از منطقه حفاظت‌شده اشترانکوه است، به طور کلی حمل هرگونه سلاح، صید و شکار در آن ممنوع است. هرچند که در برخی ایام سال، علاقه‌مندان به ماهیگیری می‌توانند با اخذ مجوز، به ماهیگیری در این دریاچه مشغول شوند.

در این زیستگاه غنی، انواع مارماهی، قورباغه، ماهی قزل آلای رنگین کمان، ماهی خال قرمز و لاک‌پشت زندگی می‌کند. طبیعت کوهستانی منطقه اشترانکوه نیز حیوانات و پرندگان متنوعی از بز و آهو تا پلنگ، کبک دری، عقاب طلایی، گرگ، خرس قهوه‌ای، گراز، کفتار، شغال، عقاب و… را در خود جای داده است.

 

پوشش گیاهی

بیش از ۶۰۰ گونه گیاهی و حدود ۵۳ گونه درخت و درختچه در منطقه اشترانکوه شناسایی شده. که برخی از آن‌ها دارای خواص دارویی و طبی هستند. از پوشش گیاهی این محل می‌توان به زرشک، شیرخشت، گردو، بید، سیب وحشی، دافته، شنگ، ارژن، بادام وحشی، انجیر، گون و… اشاره کرد که درخت‌هایی مثل اورس، ارجن و بید به‌صورت پراکنده در بالا دست دریاچه بزرگ و دریاچه کوچک به چشم می‌خورد.

بخش زیادی از زیبایی دریاچه مرهون طبیعت اطراف آن است که در ترکیب با گل‌های لاله واژگون، لاله وحشی تاج خروسی، شقایق و زنبق، چشم‌اندازی دیدنی پیدا کرده است.

 

امکانات دریاچه گهر

امکاناتی همچون کمپ اداره محیط زیست، سرویس بهداشتی، پاسگاه نیروی انتظامی، سیستم روشنایی و آب آشامیدنی در کنار دریاچه وجود دارد. که با توجه به جمعیت گردشگران کافی به نظر نمی‌رسد.

علاوه بر این، پارکینگ روبازی در مسیر رسیدن به دریاچه در نظر گرفته شده که مجهز به سرویس بهداشتی است و یک چشمه آب در نزدیکی آن قرار دارد. یک پاسگاه محیط زیست نیز در کنار دریاچه قرار دارد. که پاک‌سازی محوطه کمپ دریاچه را به پیمانکار سپرده است؛ به همین دلیل از گردشگران ورودی دریافت می‌شود.

 

 اقامت در دریاچه گهر

از آنجا که دسترسی به محل دریاچه آسان نیست. و مستلزم چندین ساعت پیاده‌روی است، اکثر افرادی که به این منطقه می‌روند، شب را در کنار دریاچه سپری می‌کنند. و همان جا کمپ می‌زنند. پس لوازم کمپینگ و شب مانی را همراه خود ببرید. و فقط در محل‌های تعیین‌شده مستقر شوید. سمت غرب دریاچه به‌دلیل داشتن برق، نگهبانی و سکوی چادرزدن، گزینه بهتری برای اقامت به حساب می‌آید. اما قبل از هرچیز باید حضور خود به مدیریت دریاچه اعلام کنید.

امکان رفت‌وآمد حیواناتی مثل گراز وحشی در اطراف دریاچه وجود دارد که اغلب در لابه‌لای چادر مسافران به‌دنبال غذا می‌گردند. پس ترجیحا هرگونه غذایی را در چادرتان قرار دهید و زباله‌های غذایی را نیز در محلی دورتر بگذارید. برای شستن ظروف و لباس‌، به پایین‌دست دریاچه بروید که برای این منظور در نظر گرفته شده است. به‌دلیل نبود امکانات کافی در اطراف دریاچه و گرانی بیش از حد، آذوقه کافی نیز همراه داشته باشید.

 

توصیه‌ های زیست محیطی

اگر به منطقه اشترانکوه و دریاچه گهر رفتید، از چیدن گل‌ها و قطع درختان و شکستن شاخه‌‌‌ها اجتناب کنید.

برای گرم‌شدن، از وسایل گازسوز مسافرتی استفاده کنید و آن را با فاصله از شاخ‌وبرگ درختان قرار دهید. به‌هیچ عنوان اقدام به روشن‌کردن آتش در این منطقه نکنید. زیرا امکان سرایت آن به سایر نقاط و آتش‌سوزی در جنگل‌ و چمنزارهای اطراف وجود دارد.

در سفر به این منطقه حتما با خود کیسه زباله ببرید. و کلیه زباله‌ها اعم از پلاستیک، شیشه، قوطی و… را جمع‌آوری کنید و با خد بازگزدانید. علاوه بر این، سعی کنید فقط از طبیعت دریاچه لذت ببرید. و از آزار و اذیت پرندگان و حیوانات و صید و شکار جدا بپرهیزید. در ضمن برای صید ماهی با تک قلاب هم باید از واحد محیط زیست مستقر در دریاچه، پروانه صید دریافت کنید.

 

اشتراک گذاری این مطلب در:

مقالات مرتبط

دریاچه کیو خرم آباد؛ تنها دریاچه طبیعی درون شهری ایران دریاچه کیو خرم آباد؛ تنها دریاچه طبیعی درون شهری ایران
جاذبه های گردشگری لرستان در یک تور جاذبه های گردشگری لرستان در یک تور
لرستان، پایتخت پل های تاریخی ایران لرستان، پایتخت پل های تاریخی ایران
سفر به آلپ ایران در اشتران کوه زاگرس سفر به آلپ ایران در اشتران کوه زاگرس

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.